Rewizja Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC w Polsce

W 2018 r. rozpoczął się proces rewizji Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC w Polsce (dalej: Krajowy Standard). Na początku 2019 r. szerokim konsultacjom publicznym (Link do aktualności) poddany został projekt nr 1 Krajowego Standardu. W okresie 01.07 - 01.09.2021 konsultacjom publicznym FSC poddało drugi projekt Standardu Krajowego. W lutym 2022 r., z uwagi na brak porozumienia w Grupie Opracowującej Standard (dalej: Grupa SDG) co do finalnego projektu Krajowego Standardu i brak przedstawienia przez Grupę SDG planu finalizacji standardu, FSC International podjęło decyzję o jej rozwiązaniu i ukończeniu standardu w oparciu o alternatywne procedury rewizji standardu. W związku z dużym zainteresowaniem procesem rewizji i pojawiającymi się w ostatnim czasie pytaniami, postanowiliśmy w tym miejscu przedstawiać aktualne informacje na temat dotychczasowych prac i kolejnych planowanych kroków niezbędnych do zatwierdzenia finalnej wersji Krajowego Standardu przez FSC International. Przypominamy jednocześnie, że wciąż obowiązuje standard z 2013 r.: FSC-STD-POL-01-02-2013 PL, w oparciu o który certyfikowane są lasy w Polsce.

  1. Dlaczego Krajowy Standard poddawany jest rewizji?

    FSC International wyznacza ogólne wytyczne, międzynarodowe ramy, zapewniające spójność wymogów FSC na całym świecie. Są one ujęte w dokumentach normatywnych Zasady i Kryteria FSC, oraz Międzynarodowych Wskaźnikach Ogólnych będących podstawą standardów FSC na całym świecie. Zasady i Kryteria FSC ulegają co pewien czas rewizji, zmieniają się bowiem warunki przyrodnicze, społeczne i ekonomiczne, a także wzrasta poziom wiedzy naukowej. Wraz ze zmieniającymi się międzynarodowymi ramami FSC, cyklicznej rewizji wymagają również standardy krajowe, które należy dostosować do najnowszej wersji Zasad i Kryteriów w oparciu o Międzynarodowe Wskaźniki Ogólne. Analogiczne procesy rewizji odbywały się, bądź wciąż trwają we wszystkich krajach, w których funkcjonuje certyfikacja gospodarki leśnej FSC.

  2. W jaki sposób przebiega proces rewizji Krajowego Standardu?

    FSC International wyznacza ogólne wytyczne, międzynarodowe ramy, zapewniające spójność wymogów FSC na całym świecie, jednakże warunki przyrodnicze, społeczne i gospodarcze, oraz prawne są zróżnicowane w poszczególnych krajach. Dlatego też ogólne wytyczne FSC dostosowywane są w poszczególnych krajach do warunków lokalnych tak, aby wymagania w Krajowym Standardzie uwzględniały aspekty prawne, przyrodnicze, społeczne i ekonomiczne gospodarki leśnej prowadzonej w danym kraju. W tym celu, tam gdzie to możliwe, powoływane są krajowe Grupy Opracowujące Standard (ang. SDG - Standard Development Group) składające się z niezależnych od FSC ekspertów, reprezentujących różne grupy interesów. Takie rozwiązanie zastosowano początkowo m.in. w Polsce – od stycznia 2018 r. Krajowy Standard opracowywany był przez tzw. Grupę Opracowującą Standard

    W lutym 2022 r. Grupa SDG została rozwiązana decyzją FSC International i wdrożony został alternatywny proces ukończenia standardu dla Polski – FSC International powołało w tym celu Techniczną Grupę Roboczą (dalej: TWG, z ang. Technical Working Group).

  3. Jak pracowała grupa SDG?

    Członkowie Grupy SDG zostali wybrani na podstawie nadesłanych zgłoszeń, w oparciu o wytyczne i procedury FSClista członków Grupy SDG. W skład Grupy SDG w Polsce wchodziło 10 osób reprezentujących różne organizacje, przypisanych do trzech izb: społecznej, przyrodniczej i ekonomicznej. Grupa ta podejmowała decyzje na podstawie konsensusu, który rozumiany jest jako powszechna zgoda co do uznania propozycji, przy braku trwałego sprzeciwu wobec niej. Grupa SDG dostosowywała zaproponowane treści wskaźników międzynarodowych do polskich realiów, w oparciu o instrukcje dla opracowujących standard. Każdy ze wskaźników był analizowany i mógł zostać przez Grupę odrzucony, przyjęty bez zmian lub zaadaptowany (tzw. procedura transferu FSC). Grupa mogła również dodać nowy wskaźnik. Grupa dbała, aby wskaźniki w Krajowym Standardzie uwzględniały aspekty prawne, przyrodnicze, społeczne i ekonomiczne gospodarki leśnej prowadzonej w Polsce. Proces rewizji standardu wymagał więc dużego zaangażowania członków Grupy SDG, by przeanalizować każdy ze wskaźników, dostosować go do polskich realiów oraz finalnie osiągnąć akceptację wszystkich członków Grupy. Dodatkowo utworzone zostało Forum Konsultacyjne, w którym uczestniczyć mogli wszyscy zainteresowani.

  4. Jaką rolę odgrywa FSC w tym procesie?

    FSC International jest właścicielem krajowych standardów i koordynuje procesy ich rewizji, czuwa nad harmonogramem prac i finalnie akceptuje propozycje standardów. Pracownicy reprezentujący FSC w poszczególnych krajach są odpowiedzialni za koordynowanie procesu rewizji. FSC w Polsce wspiera formalnie i organizacyjnie Grupę TWG(z angielskiego Technical Working Group) - analogicznie, jak wcześniej wspierało Grupę SDG, ale to Grupa TWG ma za zadanie wypracować propozycję brzmienia poszczególnych wskaźników.

  5. Co się wydarzyło do tej pory?

    Projekt nr 1 Krajowego Standardu

    W trakcie 2018 r. powstał pierwszy projekt Krajowego Standardu, wypracowany przez Grupę SDG. Na początku 2019 r. został on poddany konsultacjom publicznym - Projekt nr 1. W konsultacjach wzięło udział ponad 300 interesariuszy, którzy nadesłali około 2 tys. unikalnych uwag (w sumie uwag było ok. 20 tys., jednak wiele z nich się powtarzało). O dużym zainteresowaniu i zaangażowaniu interesariuszy w proces konsultacji świadczyć również może obecność ponad 60 osób na otwartym spotkaniu konsultacyjnym, które odbyło się 19 lutego 2019 r. w Warszawie. Krajowi Reprezentanci FSC International przygotowali Raport z konsultacji publicznych Projektu nr 1.

    Proces analizy nadesłanych uwag, ponownej dyskusji poszczególnych zapisów Standardu i wypracowania konsensusu przez SDG trwał od marca 2019 r. do marca 2021 r. W tym czasie odbyło się 39 spotkań SDG, w tym 15 spotkań on-line. W 3 spotkaniach uczestniczyło łącznie 4 ekspertów zewnętrznych, FSC zasięgnęło również w toku prac, na wniosek SDG, pisemnej opinii prawnej, opinii językoznawcy i opinii Forum Konsultacyjnego oraz ekspertów technicznych. Był to wysiłek niezbędny, aby Grupa SDG rzetelnie mogła przeanalizować wszystkie przekazane komentarze i propozycje zmian.

     

    Projekt nr 2 Krajowego Standardu

    Grupa SDG uzgodniła w toku prac treść większości zapisów Projektu nr 2 Krajowego Standardu jednakże nie udało jej się osiągnąć konsensusu co do treści: 4 wskaźników (6.3.2., 6.3.7., 6.5.4., 6.5.5.), komentarza pod wskaźnikiem 6.3.6, treści Tabeli 3.2.2.”Strategie zarządzania HCV 3.2. (Załącznik I. Krajowe Ramy Szczególnych Wartości Ochronnych dla Polski” projektu standardu). Nieuzgodnione przez SDG zapisy Projektu nr 2 Krajowego Standardu były wielokrotnie dyskutowane przez SDG w okresie dwóch lat (marzec 2019 – marzec 2021), a zebranie opinii forum konsultacyjnego i ekspertów technicznych przez Krajowych Reprezentantów FSC nie zaowocowało uzgodnieniem ww. zapisów Projektu nr 2 przez SDG. W związku z powyższym, zgodnie z punktem 10.3 FSC-STD-60-006 (V1-2) Wymogi dotyczące procesu opracowywania i utrzymania Krajowych Standardów Gospodarki Leśnej, FSC International, jako właściciel standardu i procesu jego rewizji, wstrzymało tymczasowo prace Grupy i podjęło odpowiednie kroki, aby przejść do konsultacji publicznych i testów terenowych Projektu nr 2 Krajowego Standardu (szczegółowa informacja znajduje się w Projekcie nr 2 Krajowego Standardu). W terminie 01.07-01.09.2021 Projekt nr 2 Krajowego Standardu został poddany konsultacjom publicznym, równolegle poddany został testom terenowym w 3 różnych lokalizacjach (testy przeprowadziły niezależnie trzy jednostki certyfikujące - każda w innej lokalizacji).

    W konsultacjach publicznych Projektu nr 2 wzięło udział 112 interesariuszy, którzy nadesłali 4182 uwagi (w tym 918 uwag unikalnych).

     

    Prace nad końcowym projektem Standardu Krajowego

    W październiku 2021 r. Grupa SDG wznowiła prace nad Standardem (łącznie, po konsultacjach Projektu nr 2 odbyły się dwa spotkania SDG, w których dodatkowo zdalnie uczestniczyło dwóch zewnętrznych ekspertów). W dniu 10 grudnia 2021 r. FSC International wystosowało do Grupy SDG oficjalne pismo, w którym wyraziło poważne zaniepokojenie ciągłym brakiem postępów w uzgadnianiu nierozstrzygniętych wskaźników w rewidowanym krajowym standardzie dla Polski. FSC International zwróciło uwagę, że proces rewizji NFSS jest opóźniony o ponad rok, a nieuzgodnione wskaźniki były wielokrotnie dyskutowane przez SDG przez ostatnie 2 lata (od czasu konsultacji społecznych 1. Projektu nr 1 standardu - styczeń-marzec 2019 r.). W związku z powyższym FSC International poprosiło Grupę SDG o przedstawienie do 10 stycznia 2022 r. uzgodnionego przez SDG planu finalizacji projektu Krajowego Standardu.

    W dniu 11 lutego 2022 r., z uwagi na brak porozumienia w ramach Grupy SDG co do finalnego projektu Krajowego Standardu i brak przedstawienia przez nią planu finalizacji standardu, FSC International podjęło decyzję o rozwiązaniu Grupy SDG i ukończeniu standardu w oparciu o alternatywne procedury rewizji standardu.

  6. Jakie są kolejne kroki w procesie rewizji? (stan 21 kwietnia 2022 r.)

    Z uwagi na to, że Grupa SDG nie przedłożyła ostatecznego projektu Krajowego Standardu, ani nie przedstawiła planu finalizacji prac nad Krajowym Standardem w wyznaczonym terminie, FSC International zainicjowało ukończenie Krajowego Standardu zgodnie z alternatywną procedurą rewizji – tzw. Przejściowym Standardem Krajowym (dalej: INS – Interim National Standard), w oparciu o następujące zasady:

    1. FSC International utworzyło w kwietniu 2022r. Techniczną Grupę Roboczą (dalej: TWG – Technical Working Group). W jej skład wchodzą przedstawiciele wszystkich trzech jednostek certyfikujących prowadzących w Polsce certyfikację gospodarki leśnej. Są to: Bureau Veritas Polska, Preferred by Nature (NEPCon Polska) oraz SGS Polska.
    2. Ostatni konsultowany projekt (Projekt nr 2) Krajowego Standardu zostanie wykorzystany jako początkowy projekt procesu INS. Grupa TWG zapozna się również z uwagami z konsultacji projektu nr 2, które miały miejsce w 2021 r. 
    3. Wymagane będzie przeprowadzenie jednych, dodatkowych, konsultacji publicznych INS.
    4. Szacunkowy czas na przedstawienie finalnej propozycji Przejściowego Standardu Krajowego to grudzień 2022r. Organem odpowiedzialnym za zatwierdzenie standardu będzie Komitet ds. Standardów i Polityk FSC International (podobnie jak byłoby to w przypadku Krajowego Standardu FSC gdyby został uzgodniony przez Grupę SDG).

    Powyższy proces został zdefiniowany w oparciu o istniejące wymagania FSC, a także decyzję Rady Dyrektorów FSC International z marca 2021 r. W decyzji tej Rada Dyrektorów FSC International zatwierdziła tymczasowe podejście do scenariuszy, w których istniejący krajowy proces opracowania/rewizji standardów nie przyniósł rezultatu. Takie podejście umożliwia FSC International zapewnienie postępu w procesach tworzenia Standardów Gospodarki Leśnej i wykorzystanie efektów krajowych procesów w przypadku ich niepowodzenia.

    Przypominamy, że po wejściu w życie zatwierdzonego Standardu dla Polski nastąpi 12 miesięczny okres przejściowy, by dać wszystkim (posiadaczom certyfikatu, jednostkom certyfikującym) czas na wdrożenie stosownych zmian. Zarządcy lasów, aby utrzymać certyfikację, będą musieli przystąpić w tym czasie do audytów zgodnie z nowym Standardem. Nowy krajowy standard w pełni zacznie obowiązywać nie wcześniej niż w 2024 roku. Do czasu zatwierdzenia i wejścia w życie Przejściowego Standardu Krajowego dla Polski wciąż obowiązuje standard z 2013 r.: FSC-STD-POL-01-02-2013 PL, w oparciu o który certyfikowane są lasy w Polsce.

     

Konsultacje publiczne

  1. Pierwszy projekt Standardu Krajowego - 2019

    W trakcie prac Grupa Opracowujaca Standard  odnosiła sie do poszczególnych Ogólnych Wskaźników Międzynarodowych ( z ang. IGIs) poprzez przyjęcie jednej z czterech opcji:

    1. Adopcja (Przyjęcie): Grupa kopiuje międzynarodowy wskaźnik ogólny do niniejszego projektu.
    2. Adaptacja (Dostosowanie): Grupa dokonuje przeglądu i rewiduje międzynarodowy wskaźnik ogólny w celu jego adaptacji do warunków krajowych przy jednoczesnej skuteczności pomiaru zgodności z kryterium.
    3. Odrzucenie: Grupa może pominąć Ogólny Wskaźnik Międzynarodowy, w przypadku gdy zostanie stwierdzone, że nie ma zastosowania lub w inny sposób nie przyczynia się do oceny zgodności z kryterium.
    4. Dodanie: Grupa może zaproponować dodatkowe wskaźniki w celu lepszego ustalenia zgodności z kryterium.

    Podsumowanie

    Projekt nr 1 Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC dla Polski został przygotowany przez Grupę Opracowującą Standard w procesie rewizji obecnie obowiązującego Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC (FSC-STD-POL-01-01-2013PL), w oparciu o nową wersję Zasad i Kryteriów FSC w zakresie gospodarki leśnej (FSC-STD-01-001 V5-2) oraz Ogólne Wskaźniki Międzynarodowe (FSC-STD-60-004 V2-0). 

    Efektem prac jest pierwszy projekt nowego Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC w Polsce, który przedstawiliśmy wszystkim interesariuszom do publicznych konsultacji.

    W wyniku I Konsultacji Publicznych napłynęło do nas ponad 20 tysięcy komentarzy od ponad 300 interesariuszy. Przygotowaliśmy raport podsumowujący ten etap procesu rewizji. 

  2. Drugi projekt Standardu Krajowego - 2021

    Projekt nr 2 Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC dla Polski został opublikowany w dniu 1 lipca 2021r. do konsultacji publicznych przez Krajowych Reprezentantów FSC International. Powstał on w procesie rewizji obecnie obowiązującego Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC (FSC-STD-POL-01-02-2013PL), w oparciu o nową wersję Zasad i Kryteriów FSC w zakresie gospodarki leśnej (FSC-STD-01-001 V5-2) oraz Ogólne Wskaźniki Międzynarodowe (FSC-STD-60-004 V2-0).

    Konsultacje Projektu nr 2  odbywały się w terminie od 1 lipca 2021 r. do 1 września 2021 r. Łącznie wpłynęły 4182 uwagi (w tym 918 uwag miało unikalny charakter) od 112 interesariuszy.

    Zachęcamy do zapoznania się z treścią Projektu nr 2, Ogólnych Wskaźników Międzynarodowych (popr. tłumaczenie), a także Raportem z konsultacji Projektu nr 1 i Raportem z konsultacji Projektu nr 2 (dokumenty dostępne poniżej).

    Dodatkowa informacja: Grupa Opracowująca Standard uzgodniła w toku prac treść większości zapisów Projektu nr 2 Krajowego Standardu jednakże nie udało jej się osiągnąć konsensusu co do treści: 4 wskaźników (6.3.2., 6.3.7., 6.5.4., 6.5.5.), komentarza pod wskaźnikiem 6.3.6, treści Tabeli 3.2.2.”Strategie zarządzania HCV 3.2. (Załącznik I. Krajowe Ramy Szczególnych Wartości Ochronnych dla Polski” projektu standardu). W związku z powyższym, FSC International jako właściciel standardu i procesu jego rewizji, tymczasowo wstrzymało prace Grupy i podjęło odpowiednie kroki, aby przejść do konsultacji publicznych i testów terenowych Projektu nr 2 Krajowego Standardu. 

Projekt nr 1 Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC dla Polski_19122018 (2).pdf
PDF, Size: 2.32MB
Projekt nr 2 Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC_do konsultacji i testów terenowych (2).pdf
PDF, Size: 1.59MB
Załącznik nr 2 do raportu z konsultacji projektu nr 1 Krajowego Standardu.xlsx
XLSX, Size: 118.86KB
Załącznik nr 1 do raportu z konsultacji projektu nr 1 Krajowego Standardu.xlsx
XLSX, Size: 277.57KB
Załącznik nr 1 do raportu z konsultacji Projektu nr 2 Krajowego Standardu
XLSX, Size: 300.12KB
Raport z konsultacji Projektu nr 2 Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC dla Polski
PDF, Size: 2.32MB
OGÓLNE WSKAŹNIKI MIĘDZYNARODOWE PL V2-0_01072021.pdf
PDF, Size: 1.17MB
FSC-STD-60-006_V1-2 PL - Wymogi dotyczące procesu opracowywania i utrzymania Krajowych Standardów Gospodarki Leśnej.pdf
PDF, Size: 1.38MB
FSC-STD-60-002_V1-0 PL - Struktura i zakres Krajowych Standardów Gospodarki Leśnej.pdf
PDF, Size: 579.10KB
FSC-STD-01-001 V5-2 - Zasady i Kryteria FSC.pdf
PDF, Size: 1.31MB
FSC-STD-POL-01-02-2013-PL - Krajowy Standard Gospodarki Leśnej FSC® w Polsce.pdf
PDF, Size: 1.11MB
Changes to FSC P&C and revision of NFSS_22 September 2017.pdf
PDF, Size: 1.06MB
Rewizja Krajowego Standardu Odpowiedzialnej Gospodarki Leśnej FSC.pdf
PDF, Size: 1.33MB
Skład SDG_17012018.pdf
PDF, Size: 31.69KB
SKŁAD FORUM KONSULTACYJNEGO 09.04.2018.pdf
PDF, Size: 116.83KB
Raport z konsultacji projektu nr 1 Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC dla Polski v restricted.pdf
PDF, Size: 610.96KB