REWIZJA KRAJOWEGO STANDARDU GOSPODARKI LEŚNEJ FSC W POLSCE
Od stycznia 2018r. ma miejsce rewizja Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC w Polsce (dalej: Krajowy Standard) w oparciu o Ogólne Wskaźniki Międzynarodowe (IGI FSC-STD-60-004 V2-0 EN) i Zasady i Kryteria FSC Wersja 5 (Principles & Criteria V5) zgodnie z obowiązującą w FSC procedurą transferu i uwzględnieniem szerokich konsultacji społecznych.

W 2018 r. rozpoczął się proces rewizji Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC w Polsce (dalej: Krajowy Standard). Na początku 2019 r. szerokim konsultacjom publicznych (https://pl.fsc.org/pl/aktualnosci/id/83) poddany został projekt nr 1 Krajowego Standardu. Obecnie Grupa Opracowująca Standard (dalej: Grupa SDG) finalizuje projekt nr 2 Krajowego Standardu. W związku z dużym zainteresowaniem procesem rewizji i pojawiającymi się w ostatnim czasie pytaniami, postanowiliśmy na niniejszej stronie przedstawiać aktualne informacje na temat dotychczasowych prac i kolejnych planowanych kroków niezbędnych do zatwierdzenia finalnej wersji Krajowego Standardu przez FSC International. Przypominamy jednocześnie, że wciąż obowiązuje standard z 2013 r.: FSC-STD-POL-01-01-2013 PL (https://pl.fsc.org/pl/dokumenty), w oparciu o który certyfikowane są lasy w Polsce.

I. DLACZEGO KRAJOWY STANDARD FSC PODDAWANY JEST REWIZJI?

FSC International wyznacza ogólne wytyczne, międzynarodowe ramy, zapewniające spójność wymogów FSC na całym świecie. Są one ujęte w dokumentach normatywnych “Zasady i Kryteria FSC”, oraz Międzynarodowych Wskaźnikach Ogólnych będących podstawą standardów FSC na całym świecie. Zasady i Kryteria FSC ulegają co pewien czas rewizji, zmieniają się bowiem warunki przyrodnicze, społeczne i ekonomiczne, a także poziom wiedzy naukowej. Wraz ze zmieniającymi się międzynarodowymi ramami FSC, cyklicznej rewizji wymagają również standardy krajowe, które należy dostosować do najnowszej wersji Zasad i Kryteriów w oparciu o Międzynarodowe Wskaźniki Ogólne. Analogiczne procesy rewizji odbywały się, bądź wciąż trwają we wszystkich krajach, w których funkcjonuje certyfikacja gospodarki leśnej FSC.

II. W JAKI SPOSÓB PRZEBIEGA PROCES REWIZJI KRAJOWEGO STANDARDU?

FSC International wyznacza ogólne wytyczne, międzynarodowe ramy, zapewniające spójność wymogów FSC na całym świecie, jednakże warunki przyrodnicze, społeczne i gospodarcze, oraz prawne są zróżnicowane w poszczególnych krajach. Dlatego też ogólne wytyczne FSC dostosowywane są w poszczególnych krajach do warunków lokalnych. W tym celu, tam gdzie to możliwe, powoływane są krajowe Grupy Opracowujące Standard (ang. SDG - Standard Development Group) składające się z niezależnych od FSC ekspertów, reprezentujących różne grupy interesów. Takie rozwiązanie zastosowano m.in. w Polsce - Krajowy Standard opracowywany jest przez tzw. Grupę Opracowującą Standard (SDG). Członkowie Grupy SDG zostali wybrani na podstawie nadesłanych zgłoszeń, w oparciu o wytyczne i procedury FSC – lista członków Grupy SDG do pobrania TUTAJ.

W skład Grupy SDG w Polsce wchodzi 10 osób reprezentujących różne organizacje, przypisanych do trzech izb: społecznej, przyrodniczej i ekonomicznej. Grupa ta podejmuje decyzje na drodze konsensusu. Konsensus rozumiany jest jako powszechna zgoda co do uznania propozycji, przy braku trwałego sprzeciwu wobec niej. Grupa SDG dostosowuje zaproponowane treści wskaźników międzynarodowych do polskich realiów, w oparciu o instrukcje dla opracowujących standard. Każdy ze wskaźników jest analizowany i może zostać przez Grupę odrzucony, przyjęty bez zmian lub zaadaptowany (tzw. procedura transferu FSC). Grupa może również dodać nowy wskaźnik. Grupa dba, aby wskaźniki w Krajowym Standardzie uwzględniały aspekty prawne, przyrodnicze, społeczne i ekonomiczne gospodarki leśnej prowadzonej w Polsce. Proces rewizji standardu wymaga więc dużego zaangażowania członków Grupy SDG, by przeanalizować każdy ze wskaźników, dostosować go do polskich realiów oraz finalnie osiągnąć akceptację wszystkich członków Grupy. 
Dodatkowo utworzone zostało Forum Konsultacyjne, w którym uczestniczyć mogą wszyscy zainteresowani – brak jest ograniczeń co do ilości uczestników. Do Forum Konsultacyjnego można zgłaszać się w trakcie całego procesu rewizji Standardu (link). 

III. JAKĄ ROLĘ ODGRYWA FSC W TYM PROCESIE?

FSC International jest właścicielem krajowych standardów i koordynuje procesy ich rewizji, czuwa nad harmonogramem prac i finalnie akceptuje propozycje standardów.  
Pracownicy reprezentujący FSC w poszczególnych krajach są odpowiedzialni za koordynowanie procesu rewizji. Dbają oni o stworzenie, składającej się z ekspertów i jednocześnie reprezentantów różnych środowisk, Grupy SDG, a następnie odpowiadają za realizację całego procesu. Koordynatorzy FSC w Polsce wspierają formalnie i organizacyjnie Grupę, ale to Grupa jednomyślnie wypracowuje propozycję brzmienia poszczególnych wskaźników. Krajowi Reprezentanci FSC w Polsce koordynują prace Grupy SDG, organizują spotkania jej członków, prowadzą dokumentację z prac Grupy, są łącznikiem pomiędzy Grupą SDG a FSC International, kiedy wymagana jest na przykład dodatkowa analiza lub organizują wizyty dodatkowych ekspertów. Odpowiadają za organizację konsultacji społecznych i testy terenowe. W Polsce, od samego początku procesu, FSC zaangażowało zewnętrznego moderatora, który pomaga Grupie SDG w dążeniu do konsensusu i w budowaniu platformy dialogu, aby zapewnić jak najbardziej komfortowe warunki do pracy Grupy SDG i znalezienia końcowych rozwiązań.  

IV. CO SIĘ WYDARZYŁO DO TEJ PORY?

W trakcie 2018 r. powstał pierwszy projekt Krajowego Standardu. Na początku 2019 r. został on poddany konsultacjom publicznym (Projekt nr 1 TUTAJ - https://pl.fsc.org/pl/certyfikacja-fsc/rewizja-krajowego-standardu-gospodarki-lesnej-fsc/konsultacje-publiczne-projektu-nr-1-krajowego-standardu-gospodarki-lesnej-fsc ). W konsultacjach wzięło udział ponad 300 interesariuszy, którzy nadesłali około 2 tys. unikalnych uwag (w sumie uwag było ok. 20 tys., jednak wiele z nich się powtarzało). O dużym zainteresowaniu i zaangażowaniu interesariuszy w proces konsultacji świadczyć również może obecność ponad 60 osób na otwartym spotkaniu konsultacyjnym, które odbyło się 19 lutego 2019 r. w Warszawie. 

Członkowie Grupy SDG bardzo wnikliwie przeanalizowali wszystkie nadesłane uwagi, wiele z nich zostało uwzględnionych w całości lub częściowo podczas prac nad projektem nr 2 Standardu. Proces analizy nadesłanych uwag, ponownej dyskusji poszczególnych zapisów Standardu i wypracowania konsensusu przez Grupę SDG trwa od marca 2019 r., od tego czasu odbyło się ponad 30 spotkań Grupy SDG. Tak długi czas był niezbędny, aby Grupa rzetelnie przeanalizowała wszystkie przekazane komentarze i propozycje zmian. 

Obecnie (styczeń 2021) Grupa SDG przygotowuje drugą wersję projektu standardu, która zostanie poddana konsultacjom społecznym i testom terenowym. Sytuacja związana z epidemią COVID-19 wpłynęła na prace SDG, uniemożliwiając organizację osobistych spotkań i przenosząc prace SDG na platformę online, co dodatkowo wydłużyło proces rewizji Krajowego Standardu.

V. JAKIE SĄ KOLEJNE KROKI W PROCESIE REWIZJI?

Zakładamy, że Grupie Opracowującej Standard uda się niedługo znaleźć porozumienie co do brzmienia zapisów, które będą mogły być poddane testom terenowym i ponownym konsultacjom publicznym. Następnie Grupa SDG przygotuje końcowy projekt standardu, który zostanie przedłożony FSC International do akceptacji, co rozpocznie proces ostatecznych poprawek, prowadzących do zatwierdzania finalnej wersji standardu i wdrożenia go w życie.   

W przypadku braku finalizacji projektu standardu przez Grupę SDG, FSC International wdroży alternatywne procedury rewizji standardu. 

Szczegółowe informacje na temat procesu rewizji Krajowego Standardu przedstawione zostały podczas spotkania w dniu 22 września 2017r. w Warszawie (więcej o spotkaniu w Aktualnościach). Informacje te zawarte są w prezentacjach ze spotkania – poniżej.

Poniżej znajdą Państwo również wszystkie najważniejsze dokumenty dotyczące planowanej rewizji Krajowego Standardu. Wszelkich informacji na temat procesu rewizji Krajowego Standardu udziela Karolina Tymorek - Koordynator Projektu FSC w Polsce, k.tymorek@fsc.org 

PREZENTACJE I INNE DOKUMENTY DOTYCZĄCE REWIZJI KRAJOWEGO STANDARDU GOSPODARKI LEŚNEJ FSC 

  • Changes to FSC P&C and revision of NFSS (prezentacja ze spotkania 22.09.2017)
    Changes to FSC P&C and revision of NFSS (prezentacja ze spotkania 22.09.2017)
  • Rewizja Krajowego Standardu Odpowiedzialnej Gospodarki Leśnej FSC w Polsce (prezentacja ze spotkania 22.09.2017)
    Rewizja Krajowego Standardu Odpowiedzialnej Gospodarki Leśnej FSC w Polsce (prezentacja ze spotkania 22.09.2017)
  • Skład Grupy Opracowującej Standard
    Skład Grupy Opracowującej Standard
  • Skład Forum Konsultacyjnego 09042018
    Skład Forum Konsultacyjnego 09042018
  • Krajowy Standard Gospodarki Leśnej FSC w Polsce FSC-STD-POL-01-01-2013
    Krajowy Standard Gospodarki Leśnej FSC w Polsce FSC-STD-POL-01-01-2013

Najważniejsze dokumenty FSC dotyczące procesu rewizji Krajowego Standardu Gospodarki Leśnej FSC (wersja oryginalna i tłumaczenie na jęz. polski)

  • Structure and content of National Forest Stewardship Standards
    Structure and content of National Forest Stewardship Standards
  • Struktura i zakres Krajowych Standardów Gospodarki Leśnej
    Struktura i zakres Krajowych Standardów Gospodarki Leśnej
  • Process requirements for the development and maintenance of National Forest Stewardship Standards
    Process requirements for the development and maintenance of National Forest Stewardship Standards
  • Wymogi dotyczące procesu opracowywania i utrzymania Krajowych Standardów Gospodarki Leśnej
    Wymogi dotyczące procesu opracowywania i utrzymania Krajowych Standardów Gospodarki Leśnej
  • FSC Principles & Criteria V.5-2
    FSC Principles & Criteria V.5-2
  • Zasady i Kryteria FSC V5-2_PL
    Zasady i Kryteria FSC V5-2_PL
  • International Generic Indicators
    International Generic Indicators
  • Ogólne Wskaźniki Międzynarodowe_PL
    Ogólne Wskaźniki Międzynarodowe_PL
  • Promoting Gender Equality in National Forest Stewardship Standards
    Promoting Gender Equality in National Forest Stewardship Standards
  • Promowanie równości płci w Krajowych Standardach Gospodarki Leśnej
    Promowanie równości płci w Krajowych Standardach Gospodarki Leśnej
  • FSC-STD-01-002 Glossary of Terms
    FSC-STD-01-002 Glossary of Terms
  • FSC-STD-01-002 Słownik Pojęć FSC
    FSC-STD-01-002 Słownik Pojęć FSC